Cai nghiện các thuốc tâm thần · Thuốc chống trầm cảm

Các Giai Đoạn Cai Thuốc SSRI

Từ trầm cảm tới chánh niệm dịch từ bài viết “Phases of SSRI Withdrawal” của James Heaney.

14 tháng ba, 2012 – npanth

Không phải tất cả mọi người đều trải qua các triệu chứng cai thuốc khi cố gắng ngưng sử dụng một thuốc Ức chế Tái hấp thu Chọn lọc Serotonin. Trong các thử nghiệm lâm sàng, tỷ lệ phần trăm là từ 2 đến 10 phần trăm bệnh nhân. Các nghiên cứu này được tài trợ bởi các công ty dược. Trong nghiên cứu độc lập xem xét vài nghiên cứu công ty khác nhau, tỷ lệ phần trăm bệnh nhân trải qua các triệu chứng cai thuốc  SSRI là từ 40 đến 60 phần trăm. Khó biết chắc con số nào là đúng, hầu hết các nghiên cứu được tổ chức kín bởi các nhà sản xuất thuốc và không có sẵn để kiểm tra kỹ lưỡng công khai. Thuật ngữ được sử dụng bởi các công ty dược cho sự cai thuốc là “Hội chứng Dừng thuốc”. Thuốc SSRI hoạt động bằng cách chặn các thụ thể hấp thu Serotonin giữa các tế bào thần kinh, do đó tăng Serotonin sẵn có trong bộ não. Lý thuyết là trầm cảm, hành vi cưỡng chế, lo âu, và hành vi loạn thần gây ra bởi thiếu Serotonin trong bộ não. Lý thuyết này đầu tiên được phát triển vào những năm 1950 khi người ta để ý rằng tâm trạng của bệnh nhân được cải thiện khi nồng độ Serotonin tăng lên. Hiện nay không thể đo được nồng độ serotonin ở bộ não người sống. 90% Serotonin của cơ thể tồn tại trong ruột, vì thế các nhà nghiên cứu đo lượng Serotonin đó, và ngoại suy sự tăng nồng độ xảy ra đồng thời ở bộ não. Trớ trêu thay, các nghiên cứu cũng đã chứng minh rằng việc giảm Serotonin trong bộ não cũng có thể dẫn đến tâm trạng được cải thiện. Các kết quả này đã làm cho thuyết mất cân bằng hóa học bị nghi ngờ trong những năm gần đây. Bắt đầu có vẻ rằng việc điều chỉnh nồng độ Serotonin trong bộ não một cách nhân tạo không có tác dụng như mong đợi, và có thể là nguyên nhân của một số triệu chứng mà ban đầu thuốc SSRI được phát triển để điều trị.

Cách thức mà thuốc SSRI sử dụng để tăng nồng độ Serotonin trong bộ não là tâm điểm của vấn đề cai thuốc. Bằng việc chặn thụ thể Serotonin trên tế bào thần kinh, bộ não trở nên lệ thuộc vào thuốc để duy trì nồng độ Serotonin nhất quán. Khi bộ não trở nên thích nghi với thuốc, nó không còn phải sản xuất hay điều chỉnh Serotonin như trước nữa. Khi thuốc bị bỏ đi, các thụ thể kích thích sản xuất Serotonin vẫn bị chặn, và nồng độ chất dẫn truyền thần kinh này bắt đầu dao động. Bởi vì Serotonin liên quan mật thiết tới tâm trạng và khả năng đương đầu với các cảm xúc, sự dao động này gây ra thay đổi tâm trạng lớn, nhanh hay cực điểm (mood swing) và các cảm xúc không thể kiểm soát được. Dường như nồng độ Serotonin trong bộ não không quan trọng bằng nồng độ nhất quán không đổi. Khi bộ não điểu chỉnh theo nhu cầu tự điều chỉnh nồng độ Serotonin, nhiều bệnh nhân trải qua một cơn thác các triệu chứng cảm xúc và thể lý cực điểm. Tương tự các giai đoạn thương tiếc hay vui sướng , các triệu chứng này không luôn đến tất cả cùng một lúc. Trong hầu hết các trường hợp, các triệu chứng cai thuốc đến và đi khi người sử dụng giảm liều thuốc. Một số triệu chứng cảm xúc thông thường bao gồm chán nản, lo âu, tức giận, hoang mang, mất ngủ, và mất trí nhớ. Đối với hầu hết mọi người, đây là các triệu chứng mà họ trải qua trong cuộc sống hàng ngày. Thông thường, chúng có thể quản lý được và là tạm thời. Sự khác biệt đối với người đang khốn khổ vì cai thuốc là những cảm xúc này trở nên không thể quản lý được và dữ dội. Cơ chế thông thường chúng ta sử dụng để kiểm soát cảm xúc không còn tác dụng nữa trong khi cai thuốc. Khó tưởng tượng sự mất kiểm soát đi cùng với các triệu chứng cai thuốc. Khi một người bình thường không chịu nổi cơn giận nữa, đó vẫn là một quyết định có ý thức. Trong khi cai thuốc, không có con dốc nào dần đẩy cơn giận dữ không thể kiểm soát được xuống, nó nảy sinh thành dạng đầy đủ trong tâm trí và tự đẩy đi mà không cần bất kỳ lực nào từ người trải qua nó. Những triệu chứng cảm xúc khác của việc cai thuốc hoạt động theo cách tương tự. Ngay cả khi bệnh nhân tập tỉnh thức (mindfulness) và tự nhận biết, lo âu, chán nản, và các triệu chứng khác bắt đầu mà ít có cảnh báo. Chúng có tính thật và sức mạnh mà hầu hết mọi người không quen. Bởi vì sự cân bằng của bộ não đã bị phá vỡ, bản thân thực tại đã bị thay đổi đối với bệnh nhân. Thay vì một làn sóng cảm xúc phải được chế ngự và chịu đựng, những cảm xúc này trở thành thực tại mà không còn lựa chọn thay thế nào khác.

Thời gian trôi qua, bệnh nhân sẽ dần có thể tự điều chỉnh mỗi cảm xúc ở mức tương tự với trước khi họ bắt đầu sử dụng thuốc SSRI. Một trong số những điều làm nản lòng về cai thuốc SSRI là bệnh nhân chỉ nhận biết được sự tiến bộ sau khi một giai đoạn trôi qua. Họ có thể cảm thấy lo âu cực điểm, nhưng nhận ra rằng cơn giận dữ dội họ đã trải qua vài tháng trước không còn quấy rầy họ nữa. Trong khi họ đang trải qua một giai đoạn, không có hoàn cảnh nào để so sánh những cảm xúc của họ. Bởi vì những cảm xúc quá mạnh mẽ và không thể kiểm soát được, sự tự nhận biết cảm xúc bị rút ngắn, dẫn tới sự tương đối tinh thần (mental relativism). Bệnh nhân không nhận ra toàn bộ dãy cảm xúc, chỉ dãy nhỏ cực điểm mà họ đang trải qua ở thời điểm hiện tại. Lựa chọn thay thế cho cơ giận dữ dội mù quáng không phải là bình tĩnh, bởi vì đó là ở người bình thường. Thay vào đó, tức giận vô lý là đầu thấp hơn của dãy cảm xúc.

Trong khi cai thuốc, những thực tại này thay đổi và tiến triển khi một số cảm xúc trở nên chiếm ưu thế. Bệnh nhân có thể trải qua cơn giận dữ dội không thể kiểm soát được trong vài tuần, sau đó bước vào giai đoạn chán nản chiếm ưu thế. Những cơn thủy triều cảm xúc này là dấu hiệu bên ngoài của việc bộ não điều chỉnh lại theo nhu cầu tự điều chỉnh nồng độ chất dẫn truyền thần kinh. Nó gần như thể tâm trí đang đi qua toàn bộ danh sách cảm xúc, cố gắng liệt kê phân loại điều gì cần thiết để đỉnh chỉnh mỗi cảm xúc. Một số người sẽ trải qua một vài cảm xúc không thể kiểm soát được cùng một lúc, nhưng mặt không thể kiểm soát được của chúng sẽ lần lượt tan biến. Sự đa dạng và nghiêm trọng của các triệu chứng thường dẫn bác sĩ tới chỗ kê đơn các loại thuốc khác để giảm nhẹ các tác dụng. Chiến lược này trộn lẫn những vấn đề của việc cai thuốc bằng cách thêm một tác dụng thứ hai vào tình trạng đang tồn tại. Bệnh nhân bây giờ phải đối phó với việc cai thuốc cũng như các tác dụng của loại thuốc mới và có lẽ một loạt mới các triệu chứng cai thuốc. Chiến lược tốt nhất để đối phó với các triệu chứng cai thuốc SSRI là thời gian và cai chậm. Một kế hoạch cai kéo dài sẽ giảm được sự nghiêm trọng và số triệu chứng cai thuốc. Bộ não cần một lượng thời gian nhất định để điều chỉnh trở lại sự cân bằng tự nhiên của các chất dẫn truyền thần kinh, điều không thể vội vàng. Bằng việc cai chậm dần một thuốc SSRI, bộ não không phải đối phó với sự thay đổi đột ngột về nồng độ Serotonin, và có thể điều chỉnh ở tốc độ tự nhiên. Mất rất nhiều thời gian để các thụ thể trong bộ não hồi phục. Một kế hoạch giảm thuốc 10% mỗi tháng thường là đủ. Các kế hoạch có thể thay đổi phụ thuộc vào bệnh nhân. Một số sẽ có thể giảm liều nhanh hơn, số khác có thể phải giảm chậm hơn.

Đọc thêm:

Sự thật về Big Pharma và thuốc tâm thần

Các tập đoàn dược (Big Pharma) tạo ra bệnh như thế nào?

TÂM THẦN HỌC ĐI LẠC ĐƯỜNG

BMJ: Thuốc chống trầm cảm gây nghiện và tăng nguy cơ tái phát

Một vài sự thật chán nản về thuốc chống trầm cảm

Bảy Sự thật về Trầm cảm sẽ khiến bạn cực kỳ ngạc nhiên

Giải phóng bản thân khỏi trầm cảm

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s